Talab prognozi

Oshpaz har kuni ertalab bir xil savolga javob beradi: nimadan qancha tayyorlash kerak. Xarid qiluvchi esa qoʻshni savolga: nimadan qancha buyurtma qilish kerak. Odatda ikkalasi ham xotiraga tayanib javob beradi.

Admin panel → Ombor → «Prognoz» varagʻini oching (admin.cenaly.com/inventory). Varagʻ savdo tarixini olib, uni uchta aniq natijaga aylantiradi. Ekrandagi tartib shoshilinchlik boʻyicha: yuqorida kun oxirigacha tugashi mumkin boʻlgan narsalar, pastroqda — tayyorlash rejasi, undan ham pastroqda — yetkazib beruvchiga buyurtma qoralamasi. Xavfli elementlar boʻlmasa, yuqori blok umuman koʻrinmaydi. Eng pastda, yigʻilgan maʼlumotnoma sifatida «Taomlar boʻyicha prognoz» jadvali turadi — raqamni tekshirish istagi paydo boʻlmaguncha unga qaramasangiz ham boʻladi.

Prognoz qanday hisoblanadi#

Oshpazga ovoz chiqarib tushuntirsa boʻladigan ikkita statistika:

1. Bu taom odatda haftaning shu kunida qancha sotiladi. Tarix oynasi — 8 hafta (56 kun). Nuqtaviy baho — mediana, oʻrtacha emas: sakkiz seshanba, ulardan biri 40 kishilik tugʻilgan kun boʻlgan; oʻrtacha har hafta «40 kishiga tayyorla» deydi, mediana esa bu seshanbani eʼtiborsiz qoldiradi. «Taomlar boʻyicha prognoz» maʼlumotnoma jadvalida raqam yonida kuzatuvlarning haqiqiy tarqoqligi (minimum–maksimum), tanlamada qancha kuzatuv borligi va choʻqqi — savdoning eng katta ulushi toʻgʻri keladigan kun qismi koʻrsatilgan. Varagʻ sarlavhasida hisob asosi yozilgan: «56 kun davomida haftaning shu kunining medianasi · tarixdagi N ish kuni».
2. Bu talab kun ichida qanday taqsimlangan — kun qismlari boʻyicha ulushlar: ertalab (6–11), tushlik (11–16), kechqurun (16–23), tun (23–6). Chegaralar barcha muassasalar uchun bir xil, profilning oʻzi esa seshanbalar boʻyicha alohida emas, balki butun tarix kunlari boʻyicha hisoblanadi.

Kuzatuv nima hisoblanishi ham ongli ravishda hal qilingan: bekor qilingan buyurtmalar tarixga kirmaydi; bugungi yopilmagan kun tanlamaga tushmaydi; taomning birinchi savdosigacha boʻlgan kunlar nol deb hisoblanmaydi (yangi taom menyuda boʻlmagan haftalar uchun «nol savdo» olmaydi); «savdosiz kun» «muassasa yopiq boʻlgan kun»dan farq qiladi. Sutkalar filialning vaqt mintaqasida hisoblanadi. Hisobga filialning aylanmasi boʻyicha top-500 elementi olinadi — menyuning uzun dumi kesiladi.

Haftaning bir kunida uchdan kam kuzatuv boʻlsa — raqam boʻlmaydi. Jadvalda raqam oʻrniga chiziqcha, kuzatuvlar ustunida esa «kam» belgisi turadi. Bunday taom tayyorlash rejasiga ham, xaridga ham umuman kirmaydi. Ishonib boʻlmaydigan prognoz yoʻq prognozdan yomonroq: unga qarab tayyorlaydilar va xarid qiladilar.

Yuqoridagi almashtirgich prognoz qaysi kunga tuzilishini tanlaydi — bugun yoki ertaga.

Tayyorlash rejasi#

Taomlar boʻyicha prognoz tex-kartalar boʻyicha mahsulot va yarim tayyor mahsulotlarga boʻlgan ehtiyojga yoyiladi. Yoyish joriy tex-kartalar boʻyicha, varagʻ ochilgan paytdagi holatda amalga oshiriladi — agar shef ertalab retseptni oʻzgartirgan boʻlsa, reja buni hisobga oladi (qoʻshni oynada qilingan tuzatishni sahifa yangilanganda qabul qiladi).

Ichma-ich yarim tayyor mahsulotlar chuqurroq yoyiladi: agar sous bulondan qaynatsa, bulon ham yarim tayyor mahsulot boʻlsa, rejaga ikkalasi ham kiradi — aks holda oshpazga sousni qaynatish buyurilib, unga bulon yoʻqligi aytilmagan boʻlardi. Ichma-ichlik chuqurligi besh daraja bilan cheklangan (va bir-biriga halqa boʻlib havola qiluvchi retseptlardan himoyalangan): bundan chuqurroq hamma narsa xom ashyo hisoblanib, tayyorlash rejasiga emas, xaridga ketadi.

Reja jadvali:

Muddat — bu «smena boshlanishi» emas. Agar sous ertalabga yetsa-yu, tushlikka yetmasa, oshpaz 6:00ga emas, 11:00ga ulgurishi kerak. Soat kun qismining eng yaqin chegarasiga (6:00, 11:00, 16:00, 23:00) yaxlitlanadi, ichma-ich yarim tayyor mahsulotlarda esa muddat umuman yoʻq — u yerda chiziqcha turadi: ular oʻzlaridan tayyorlanadigan narsadan «oldin» qaynatiladi. Qatorlar muddat boʻyicha saralangan: muddat qancha erta boʻlsa, roʻyxatda shuncha yuqorida. Tayyorlaydigan narsa boʻlmasa, varagʻ shunday yozadi: qoldiqlar prognozga yetadi.

Yarim tayyor mahsulot qoldigʻi bir marta sarflanadi: agar bir xil bulon ham sousga, ham shoʻrvaga kirsa, sodda hisob qoldiqni ikki marta qoʻllab, xarid xom ashyoni kam olgan boʻlardi.

«Smena doskasiga» tugmasi rejani vazifalar chek-listiga aylantiradi — qarang: Smena vazifalari doskasi. Bitta umumiy «Tayyorlash rejasi — » vazifasi yaratiladi, har bir tayyorlash esa sarlavhasida miqdor va soat bilan uning kichik vazifasiga aylanadi («Demi-glas sousi — 11:00ga 16 dona»); umumiy vazifani faqat barcha kichik vazifalar yopilgach yopish mumkin. Qayta bosish dublikatlar koʻpaytirmaydi: agar bu sanaga reja allaqachon doskada turgan boʻlsa, tugma shuni aytadi.

Tex-kartasi yoʻq taomlar rejaga kirmaydi va alohida ogohlantirishda sanab oʻtiladi (20 nomgacha): ular boʻyicha prognoz hech narsa deya olmaydi va buni buyurtma toʻliq deb koʻrsatishdan koʻra ovoz chiqarib aytgan yaxshi.

Yetkazib beruvchiga buyurtma qoralamasi#

Reja ostida — tanlangan qoplash gorizonti uchun xarid qoralamasi («Qoplash, kun» maydoni: odatda yetkazib berish muddati va zaxira; standart boʻyicha 3 kun, 1 dan 30 gacha ruxsat etiladi).

Har bir tovar uchun ikki kattalik hisoblanadi va kattasi olinadi:

• gorizont boʻyicha prognoz boʻyicha ehtiyoj minus joriy qoldiq;
• maqsadli qoldiqqa toʻldirish (agar u tovarda belgilanmagan boʻlsa — buyurtma nuqtasigacha) — oddiy ombor mantigʻi.

Nega biri oʻrniga ikkinchisi emas, balki kattasi: sugʻurta zaxirasi ertangi ikki baravar band boʻladigan juma haqida bilmaydi; prognoz esa tex-kartalarda umuman qatnashmaydigan tovarlar (qadoq, sarf materiallari) haqida bilmaydi — ular uchun ombor normativlari yagona moʻljal. Ikkinchi qoida boʻyicha roʻyxatga tushgan satrlar «buyurtma nuqtasi boʻyicha» deb belgilangan. Eʼtibor bering: qoida maqsadli qoldiqqa qaraydi, shuning uchun qoralamaga hali buyurtma nuqtasidan yuqori, lekin maqsadlidan past boʻlgan tovar ham tushadi — «Buyurtma qilish kerak» varagʻi bunday tovarni hozircha koʻrsatmaydi.

Prognoz boʻyicha faqat yakuniy ingredientlar xarid qilinadi: yarim tayyor mahsulotlar prognoz boʻyicha yetkazib beruvchiga buyurtmaga kirmaydi (ular tayyorlash rejasi boʻyicha ishlab chiqariladi) — ular qoralamaga faqat ombor normativi boʻyicha tushishi mumkin.

Miqdor, agar tovarda belgilangan boʻlsa, qadoq karraligigacha yuqoriga yaxlitlanadi. Satrlar yetkazib beruvchilar boʻyicha guruhlangan (yetkazib beruvchi tayinlanmagan tovarlar — alohida guruh), va tugma har bir yetkazib beruvchi uchun alohida buyurtma yaratadi — keyin bu Ombor boʻlimidagi oddiy xaridlar.

«19:00 ga tugaydi»#

Varagʻning eng yuqoridagi bloki — kun oxirigacha tugash xavfi: hozir oʻt olgan narsa. U joriy qoldiqni kun qismlari profili boʻyicha hisoblangan qolgan soatlar uchun kutilayotgan sarf bilan solishtiradi va qoldiq nolga tushadigan soatni aytadi. Agar soatni aniqlab boʻlmasa, satr toʻgʻrisini aytadi: «kun oxirigacha yetmaydi», oʻylab topilgan vaqtsiz.

Blok faqat bugun uchun hisoblanadi: «ertaga»ga oʻtilganda u yoʻqoladi — ertangi kunda «19:00 ga tugaydi» xavfi boʻlmaydi.

Bugungi sur’atga tuzatish: agar tushga kelib odatdagidan koʻproq sarflangan boʻlsa, kun qolgan qismi uchun kutish mutanosib ravishda koʻtariladi va satrda «kun sur’ati ×1.4» kabi belgi paydo boʻladi. Sur’at haqiqiy savdolar boʻyicha hisoblanadi (hisobdan chiqarish, buzilish va xodimlar ovqatlanishi unga kirmaydi) va eng xavfli bir necha oʻnlab satr uchun oʻlchanadi — qolganlari oddiy profil boʻyicha hisoblanadi. Koeffitsient ×0.5…×2 oraligʻida cheklangan — «bugun odam koʻp»ga tuzatish kerak, lekin bitta chek boʻyicha bashorat emas. Agar sur’atni oʻlchash uchun umuman hech narsa boʻlmasa, varaq hafta kunining oddiy profili olinganini toʻgʻrisini aytadi.

Prognoz paydo boʻlishi uchun nima kerak#

Tarix agregati serverda taxminan har yarim soatda qayta hisoblanadi (va faqat hozir ishlayotgan hisoblar uchun); tex-kartalarni yoyish va qoldiqlarni chegirish varaq ochilgan paytda, joriy maʼlumotlar boʻyicha hisoblanadi.

Tegishli boʻlimlar#

• Ombor — tex-kartalar, qoldiqlar, kirim va xaridlar
• Smena vazifalari taxtasi — tayyorlash rejasi qayerga ketadi
• Menyu-injiniring — talab ham, marja ham koʻrinib turganda taom bilan nima qilish kerak
• Analitika — taomlar va davrlar boʻyicha savdolar

Koʻp beriladigan savollar#

Nega taomlarning yarmida «kam» belgisi bor?#

Chunki bu taomlar boʻyicha tarixda haftaning shu kunida uchdan kam savdo bor — masalan, taom menyuga ikki hafta oldin qoʻshilgan. Kuzatishlar yetarli boʻlganda raqam oʻzi paydo boʻladi; shungacha taom na tayyorlash rejasida, na xaridda qatnashadi.

Nega oʻrtacha emas, mediana ishlatiladi?#

Mediana chetlanishlarga chidamli. 40 kishilik bitta banket oʻrtachani shunday suradi ki, muassasa haftalab ortiqcha tayyorlaydi. Interfeysda oʻrtacha umuman koʻrsatilmaydi — faqat mediana, tarqoqlik va kuzatishlar soni.

Prognoz ob-havo, bayramlar, futbolni hisobga oladimi?#

Yoʻq. U faqat hafta kunini va kun vaqtini biladi. Bayram haftasi va qoʻshni maydondagi oʻyinni avvalgidek menejer xayolida saqlaydi — va bu ularni hisobga olgandek koʻrsatadigan modeldan koʻra halolroq.

Bir hafta oldinga prognoz qurish mumkinmi?#

Varaq bugun va ertani koʻrsatadi. Xarid uchun gorizont alohida — «Qoplash, kun» maydoni bilan belgilanadi: bir kunlik prognoz unga koʻpaytiriladi.

Xarid qoralamasi darhol yetkazib beruvchiga buyurtma yuboradimi?#

Yoʻq. Bu aynan qoralama: ortiqcha satrlarni belgidan olib tashlaysiz va shundan keyingina yaratishni bosasiz — «Ombor» boʻlimining oddiy xarid qoralamalari hosil boʻladi, har bir yetkazib beruvchi uchun bittadan. Miqdorlar allaqachon yaratilgan buyurtmada, odatdagidek oʻsha yerda tahrirlanadi.