Мәзір-инжиниринг

Мәзір-инжиниринг түсім туралы есептерде көрінбейтін сұраққа жауап береді: нақты бір тағаммен не істеу керек. Бір тағамды жиі алады, бірақ ол ақша әкелмейді. Екіншісі керемет ақша әкеледі, бірақ оны мәзірде байқамайды. Үшіншісі екеуін де жасамайды, жай ғана жолды алып тұрады.

Әкімші панелі → Мәзір → Статистика (admin.cenaly.com/menu/statistics) ашып, «Мәзір-инжиниринг» қойындысына ауысыңыз.

Әдіс классикалық — Касавана–Смит матрицасы (Kasavana & Smith, 1982): екі өлшем, төрт квадрант, әр квадрантқа бір ұсыныс.

Квадранттар қалай есептеледі#

Әр тағам өз мәзір санатының ішінде салыстырылады, бүкіл мәзірмен бірден емес: десертті ыстық тағаммен салыстыру мағынасыз — олардың бағасы да, тапсырыс жиілігі де басқа. «Бүкіл мәзір» қосқышы жалпы қиманы да көруге мүмкіндік береді.

Танымалдылық шегі. Егер сұраныс біркелкі болса, санаттағы сатылған N тағамның әрқайсысы 1/N үлесін алар еді. Тағам осы деңгейдің кемінде 70 %-ын жинаса, танымал саналады — яғни оның данамен алынған үлесі ≥ 0.7 × (1/N). Бұл — әдістің канондық коэффициенті.

Маржа шегі. Тағамның маржасы — порцияның контрибуциялық маржасы: кезеңдегі орташа сату бағасы минус порцияның өзіндік құны. Деңгей — санаттың данамен алынған орташа өлшенген маржасы, арифметикалық орташа емес: әйтпесе екі рет сатылған бір қымбат тағам бүкіл санаттың деңгейін көтеріп жіберер еді.

Өзіндік құн тағамның тех-картасынан алынады (құрам × сатып алу бағалары — Қойма бөлімін қараңыз).

Кестеден басқа қойынды шашырау диаграммасын салады: бір осьте танымалдылық, екіншісінде бірлік маржасы, пунктирмен екі шек те белгіленеді. «Тағам қай квадрантта» екені ғана емес, оның шекарадан қаншалықты алыс екені де көрінеді.

Төрт квадрант#

«Не істеу керек» бағанындағы ұсыныс квадрант бойынша автоматты түрде қойылады — бұл ЖИ кеңесі емес, әдістің бекітілген ережесі.

Санат ішіндегі жолдар кезеңдегі жиынтық маржа бойынша сұрыпталған (ең алдымен шынымен ақша әкелетіні), ал санаттар түсім бойынша сұрыпталған.

Арналар бойынша маржа#

Залда орташа маржасы бар тағам комиссиясы 30 % агрегаторда минусқа кетуі мүмкін. Сондықтан матрицаның астында «Арналар бойынша маржа» блогы бар:

Комиссия мөлшерлемелері филиалдың интеграцияларында «филиал + арна» жұбы бойынша қойылады (Қаржы бөлімін қараңыз). Бір де бір мөлшерлеме толтырылмайынша, «Арналар бойынша маржа» блогы мүлде көрсетілмейді — «net = жалпы» деп есептеп, арнаны тегін деп көрсету ештеңе көрсетпегеннен де нашар болар еді.

Арнаның өзіндік құны тек толық тех-картасы бар тағамдар бойынша есептеледі, ал түсім — барлығы бойынша; арнаның қанша тағамы өзіндік құнсыз қалғаны қасында жеке санмен көрсетілген.

Матрица құрылуы үшін не қажет#

1. Кезеңдегі сатылымдар. Кезең статистика қойындысындағыдай қосқышпен таңдалады: 7 / 30 / 90 күн, 12 ай, «Барлық уақыт».
2. Тағамдардың тех-карталары ингредиенттердің сатып алу бағалары қойылған күйде — онсыз тағамның өзіндік құны да, квадранты да болмайды.
3. Арналардың комиссиялары — тек «Арналар бойынша маржа» блогы үшін; матрицаның өзі онсыз да жұмыс істейді.

Егер бір де бір тағамның толық өзіндік құны болмаса, қойынды бос кестенің орнына бұл туралы адал айтады.

⇩ CSV түймесі бүкіл матрицаны шығарады — мәзірді шефпен кестеде талқылауға немесе бағаны қайта қарау хаттамасына қосуға ыңғайлы.

Шектеулер#

• Өзіндік құнсыз матрица құрылмайды. Сатып алу бағалары қойылған тех-карталар қажет; егер бір де бір тағамның толық өзіндік құны болмаса, қойынды бос кестені көрсетпей, бұл туралы адал айтады.
• Қысқа кезеңде квадранттар тұрақсыз. Бір-екі сатылым тағамды «жұмбақтардан» «жұлдыздарға» және кері апарады — 30 немесе 90 күнді қараңыз.
• Арналардың комиссиялары — бағалау мөлшерлемелері, алаңдардың нақты ұсталымдары емес, сіздің баптауларыңыздан алынады; «Арналар бойынша маржа» блогы осы мөлшерлемелер қаншалықты дәл болса, соншалықты дәл.
• Метрикалардың бірыңғай глоссарийі әзірге жоқ — «Қаржыдағы», «Статистикадағы» және кассадағы түсім әртүрлі есептелуі мүмкін, сондықтан бірдей кезеңдер мен бірдей қималарды салыстырыңыз.
• Бөлім AWS контурының аналитикалық базасында есептеледі — ресейлік брендте сатылым статистикасы тапсырыстар бойынша қосалқы есепке түседі.

Ақаулықтарды жою#

Қойынды бос. Кезеңде сатылым жоқ немесе толық өзіндік құны бар бірде-бір элемент жоқ.

Тағам матрицаға кірмеді. Онда ингредиенттер бағасы көрсетілген технологиялық карта жоқ, демек маржа да жоқ — өлшейтін ештеңе жоқ.

Квадрант шындыққа сәйкес келмейтін сияқты. Кезеңді тексеріңіз: 7 күнде іріктеме тым аз. Және ингредиенттер бағасын тексеріңіз — ескірген сатып алу бағасы маржаны ең көп бұрмалайды.

Сандар «Қаржы» бөлімімен сәйкеспейді. Кезең мен қиманы салыстырыңыз: бөлімдер арасында сан туралы бірыңғай «шындық» әзірге жоқ.

Байланысты бөлімдер#

• Мәзір статистикасы — тағамдар бойынша сатылымдар, ABC, тренд және «жиі бірге сатып алынады»
• Қойма — порцияның өзіндік құны алынатын технологиялық карталар мен сатып алу бағалары
• Қаржы — арналар комиссиялары және жалпы мекеме бойынша net-маржа
• Сұраныс болжамы — осы тағам ертең қанша сатылады

Жиі қойылатын сұрақтар#

Неге тағам бірде-бір квадрантқа кірмеді?#

Ол не таңдалған кезеңде сатылмаған, не порцияның толық өзіндік құны жоқ: технологиялық карта жоқ немесе кейбір ингредиенттердің сатып алу бағасы толтырылмаған. Екі жағдайда да тағам кестеде белгісімен қалады, бірақ квадрантсыз.

Танымалдылық шегін 70 % өзгертуге бола ма?#

Интерфейсте — жоқ, әдістің канондық коэффициенті қолданылады. Топтастыруды өзгертуге болады: тағамдарды санат ішінде (әдепкі бойынша) немесе бүкіл мәзір бойынша салыстыру.

Матрица тағамды алып тастауды ұсынады, бірақ ол мәзірде «ассортимент үшін» керек. Не істеу керек?#

Ұсыным — екі санның салдары, үкім емес. Табыс әкелмейтін, бірақ қонақты ұстап тұратын тағам (балаларға арналған элемент, вегетариандық балама, тұрақты қонақтар үшін «сол» тағам) мәзірде саналы түрде қалады. Матрица мұнда осындай шешімнің бағасын көрсетуімен пайдалы.

Неге арна бойынша маржа матрицадағы маржадан өзгеше?#

Матрицада маржа жалпы сату бағасынан есептеледі, ал арналар блогында — платформа ұстап қалғаннан кейінгі түсімнен. Олардың арасындағы айырма — арнаның бағасы.